نویسنده به چالش “بازبودن سامانه ها”اشاره می کند اما چگونه میتوان ازاین ویژگی درتحلیلهای پیچیده اجتماعی استفاده کرد بدون اینکه دچارتعمیم های بی اساس یانادیده گرفتن جزئیات شویم؟

بازبودن سامانه بدین معنی است که سامانه علاوه برتابعیت ازقانونمندی های حاکم درروابط بین اجزاءدرونی خود می تواند تحت تاثیر عوامل بیرونی وخارج ازکنترل محقق وبرنامه ریز هم قرارگیرد. اتفاقاً سامانه های اجتماعی هم جزء سامانه های بسیار بازی هستند که درک آنها بیشتر استعانت ازعلم سامانه شناسی (سیستمولوژی)و شناخت تاثیرمتغیرهای مختلف  بر روی آنها را ایجاب می کند.